شمالى و داغستان و افغانستان و غيره و مداخلهء تركيه و خان‌نشينهاى ازبك در امور ايران گشته است . نادر مىخواست بزرگان سنى افغان و ديگر اقوام را به سوى خود جلب كند . گذشته از اين ، نادر مىخواست بدين وسيله به نفوذ روحانيون شيعه كه تكيه‌گاه قوى سلالهء مخلوع صفوى بودند ، ضربه وارد آورد . روحانيون شيعه كه در اين قورولتاى حضور داشتند ، جرأت نكردند علنا از مذهب خويش دفاع كنند ، ولى مخالفت پنهانى متعصبان شيعه و سنى عليه اين اقدام بسيار شديد بود . « اتحاد » شيعه و سنى كه نادر اعلام نموده بود ، نوزادى بود كه مرده متولد شد و فقط در روى كاغذ باقى ماند و نه در ازبكستان و نه در تركيه مذهب رسمى شيعهء جعفرى را در شمار مذاهب « حقه » نشناختند . « 378 » شاه جديد پس از پايان « انتخابات آزاد ! » به كسانى كه در اين كنگره شركت جسته بودند ، هدايايى داد كه برحسب موقعيت آنها فرق مىكرد و به همهء آنها غلامان و كنيزانى ( از گرجيان و ارمنيان ) هديه كرد ، و فرمان داد اين بيت را بر مهر او حك كنند : نگين دولت و دين رفته بود چون از جا * به نام نادر ايران قرار داد خدا به اين ترتيب سلسلهء صفويهء منقرض و سلسلهء افشاريه به زمامدارى رسيد . نادر پس از پايان كنگره ، تصميم گرفت وضع اوقاف را نيز روشن كند « به محض ورود به قزوين تمام علماى شهر و نقاط مجاور را گرد آورد و از آنها پرسيد كه عوايد اوقاف به چه مصرف مىرسد . آنان در پاسخ گفتند كه خرج علما و مدارس و مساجد مىشود و در مسجدها براى پيروزى ارتش پادشاه دعا مىكنند . نادر گفت : مسلم است كه شما در وظايف خود قصور ورزيده‌ايد و خداوند از كار اشخاصى مانند شما ناراضى است . نزديك پنجاه سال بود كه مملكت رو به انحطاط مىرفت و عاقبت گرفتار شديدترين فقر و فاقه شد تا آنكه سربازان فاتح ما با جانبازى خود ، در راه دفاع و افتخار مملكت وضع را به حال اول بازگردانيدند . اين سربازان علمايى هستند كه ما مديون آنانيم و بنابراين ، عوايد اوقاف بايد به آنها اختصاص يابد . » به آسانى مىتوان دريافت كه محروميت علما از عوايدشان تا چه اندازه باعث خشم آنها شد . . . مردم به اميد آنكه اختصاص يافتن عوايد اوقاف جهت مخارج لشكر باعث معافيت آنها از پرداخت مالياتهاى سنگين خواهد شد ، وضع جديد را بدون اظهار اكراه پذيرفتند . درواقع مىتوان گفت ، مذهب ، مانند اخلاق به آخرين درجهء تنزل گراييده بود . . نادر مردم را بر آن داشت كه از علما به خرج خود نگاهدارى كنند . » « 379 » سلطان عثمانى پس از اطلاع از جلوس نادر به تخت سلطنت ، بر آن شد كه پيمان صلحى با او امضا كند و از سياست مذهبى او براى پايان دادن به جنگهاى تعصب‌آميز ايران و عثمانى استفاده كند . تركها حاضر شده بودند كه از ايرانيان براى زيارت مكه و ديگر اماكن متبركه هيچگونه حقوق گمركى نگيرند و براى حل مشكلات سياسى ، سفيرى به پايتخت ايران گسيل دارند و نمايندهء سياسى ايران را

--> ( 378 ) . تاريخ ايران از دوران باستان تا پايان سدهء هجدهم ، ص 636 . ( 379 ) . زندگى نادر شاه ، پيشين ، ص 160 ( به اختصار ) .